Midrand byeenkoms: 25 September 2016

Die geniale Eugene Marais was nie net ‘n besondere skrywer nie. Ook in die wetenskap het hy bewondering afgedwing met sy waarnemingsvermoë en gedragstudies van diere. Moontlik versterk deur sy lewenstyl van afsondering en stories oor sy dwelmverslawing, het mense soms sy insigte met naywer bejeën, veral die skeptici wat teen Darwin se evolusieleer gekant was en by Genesis as wetenskap oor die ontstaan van die mens volstaan het.

Jurie het besondere moeite gedoen om te verduidelik waar al die kritiek teen Darwin se evolusieteorie vandaan gekom het en hoe alle dissiplines dit hedendaags as bewese wetenskap aanvaar. Geografie en bio-geografie het ook ‘n groot rol gespeel om die paleontologiese ontwikkeling oor miljoene jare bloot te lê. Die vernaamste voorbeelde van veral  ‘oorgangspesies’ word in sedimentêre lae, eerder as in versteende lawa, gevind. So ook vul embriologie en paleontologie mekaar aan.

Wat tekenend is van Eugene Marais se insig in die wetenskap is dat Darwin se ‘drie metafore’ ook in EM se verstaan teenwoordig was, naamlik: ‘The Tangled Bank’ (ekologiese interafhanklikheid); ‘The Tree of Life’ (genetiese verweefdheid); ‘The Face of Nature’ (and ‘The Darkness Behind’). Hy was duidelik ook beïnvloed deur die moderne ‘Zeitgeist’ waarmee Darwin groot verandering in beide Evolusionêre Biologie en Filosofie teweeg gebring het. Evolusionêre Biologie word die brug tussen Geesteswetenskappe en Natuurwetenskap en die neiging tot antroposentrisme vervaag. Daarmee saam kom ‘n nuwe etiek van spiritualiteit, ‘n intellektuele en spirituele revolusie wat ook in EM se werk en lewe raakgesien word.

Met interessante voorbeelde van bevestiging en kritiek uit die boeke van grotes soos Owen en Huxley (breinontwikkeling), Raymond Dart (Die Taung-kind), Solly Zuckerman (biometrie) en Darryl Gould (krities oor EM), ook Marais se kritiek oor Jan Smuts se ‘Holisme’ in die Huisgenoot, bring die spreker ons, ten spyte van alles, tot ‘n diep insig in die waardevolle nalatenskap van Eugene Marais, beide as skrywer en as wetenskaplike.

Jurie van den Heever is verbonde aan die Departement Plant- en Dierekunde by die Universiteit van Stellenbosch en het al heelwat praatjies by skole oor die wetenskap en Evolusie gelewer.